Saturday, January 10, 2026

कृषी विद्यापीठाच्या केव्हीके व इतर विविध कार्यालयात उपलब्ध जैविक निविष्ठांचा वापर शेतकऱ्यांनी करावा- मा.डॉ.राकेश अहिरे

                            ८० वा शेतकरी शास्त्रज्ञ ऑनलाईन सुसंवाद उपक्रम कार्यक्रम संपन्न

कृषी विद्यापीठाच्या केव्हीके व इतर विविध कार्यालयात उपलब्ध जैविक निविष्ठांचा वापर शेतकऱ्यांनी करावा- मा.डॉ.राकेश अहिरे

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषि विद्यापीठ परभणी आणि कृषी विज्ञान केंद्र पैठण रोड छत्रपती संभाजीनगर यांच्या संयुक्त विद्यमाने दिनांक ०९ जानेवारी २०२६ रोजी ८० वा शेतकरी शास्त्रज्ञ ऑनलाईन सुसंवाद उपक्रम कार्यक्रम घेण्यात आला.
या कार्यक्रमात मा.डॉ.इन्द्र मणि, कुलगुरू, वनामकृवि, परभणी, मा.डॉ.राकेश अहिरे, संचालक विस्तार शिक्षण, वनामकृवि, परभणी, मा.डॉ.पी.एन.मीना, वरिष्ठ शास्त्रज्ञ, भा.कृ.अनु.प- केंद्रीय एकात्मिक कीड व्यवस्थापन संशोधन संस्था, नवी दिल्ली, मा.डॉ.प्रशांत देशमुख, मुख्य विस्तार शिक्षण अधिकारी, वनामकृवि, परभणी, केव्हीके च्या कार्यक्रम समन्वयक डॉ.दिप्ती पाटगावकर, विषय विशेषज्ञ डॉ.बस्वराज पिसुरे, डॉ.अनिता जिंतूरकर, डॉ.संजूला भावर, श्री.अशोक निर्वळ यांच्यासह विद्यापीठातील आणि कृषी विभागातील अधिकारी, कर्मचारी यांचा सहभाग होता.

यावेळी डॉ.दिप्ती पाटगावकर यांनी सर्व मान्यवरांचे स्वागत करून कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले.

यावेळी मा.डॉ.इन्द्र मणि, कुलगुरू, वनामकृवि, परभणी हे या कार्यक्रमाला शुभेच्छा देताना म्हणाले की, जैविक निविष्ठांची निर्मिती बद्दल शेतकरी बांधवाना मोठ्या प्रमाणात प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे आणि यासाठी विद्यापीठ मोठ्या प्रमाणावर उपक्रम राबवत आहे.

मा.डॉ.राकेश अहिरे, संचालक विस्तार शिक्षण, वनामकृवि, परभणी हे कार्यक्रमात मार्गदर्शन करताना म्हणाले की, जैविक निविष्ठांचा जसे की बायोमिक्स, जैविक खते हे शेतीची शाश्वतता जपण्यासाठी येणाऱ्या काळाची गरज आहेत. यांचा जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतीसाठी वापर करणे आवश्यक आहे. तसेच त्यांनी यावेळी सांगितले की, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी द्वारे विकसित बायोमिक्स, जैविक खते, द्रवरूप जिवाणू संघ हे आपल्या मराठवाड्यातील सर्वच जिल्ह्यात असणाऱ्या कृषी विद्यापीठाच्या कृषि विज्ञान केंद्रे, विविध संशोधन व विस्तार संस्थेवर विक्रीसाठी उपलब्ध करून देण्यात आलेले आहेत. यापुढेही विद्यापीठामार्फत दर्जेदार जैविक निविष्ठा मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध करून देण्यावर तसेच यावरील प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजनावर विशेष लक्ष देण्यात येणार आहे. त्यामुळे या सर्व बाबींचा शेतकरी बांधवांनी लाभ घ्यावा.

यावेळी प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून मार्गदर्शन करताना मा. डॉ. पी. एन. मीना म्हणाले की, आपल्या विविध पिकांवर येणाऱ्या सर्व रोग आणि किडींच्या नियंत्रणासाठी जैविक निविष्ठा, जैविक घटक उपलब्ध आहेत. शेतकरी बांधवांनी यांची माहिती घेऊन त्यांचा प्रभावी वापर करणे आवश्यक आहे. यावेळी त्यांनी मोसंबी, आंबा, ऊस, तूर, अद्रक इत्यादी पिकांमधील कीड व रोगांची लक्षणे, नुकसानीचा प्रकार आणि त्यांचे जैविक निविष्ठांच्या वापरातून एकात्मिक नियंत्रण याविषयी सविस्तर मार्गदर्शन केले. यावेळी त्यांनी सांगितले की, ट्रायकोडर्मा, बिव्हीरिया, बॅसिलस, सुडोमोनास, मेटारायझीयम या निविष्ठांचा पिकाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेपासूनच नियमितपणे वापर करणे आवश्यक आहे. आपल्या जवळच्या केव्हीके मध्ये या सर्व निविष्ठा उपलब्ध असून त्या फार प्रभावी असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच यावेळी त्यांनी जैविक निविष्ठांचा शेतावर कशा प्रकारे वाढवा करावा याबद्दल सविस्तरपणे मार्गदर्शन केले. यावेळी ते म्हणाले की २०० लिटर च्या ड्रम मध्ये १७०-१७५ लिटर पाणी, ०५ किलो गायीचे शेण, ०५ किलो गूळ, २०० ग्रॅम बेसन पीठ, ०१ किलो उकडलेले बटाटे आणि २.५ लिटर बायोमिक्स कल्चर यांचे मिश्रण करावे व ड्रम चे तोंड पोत्याने बांधून सावलीत ठेवून करून दररोज दोन वेळा लाकडाने हलवावे. असे ८-१० दिवस केल्यानंतर याचे चांगले जैविक द्रावण तयार होते. त्यानंतर शेतकरी बांधव याचा वापर आपल्या शेतीसाठी करू शकतात. तसेच बांधावरील जैविक निविष्ठा निर्मिती प्रयोगशाळा निर्मितीसाठी प्रशिक्षण घेणे आवश्यक असल्याचे सांगितले आणि सदर प्रशिक्षण घेण्यासाठी त्यांच्या संस्थेला शेतकऱ्यांनी संपर्क करावा असे सांगितले.

या कार्यक्रमात महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यातील शेतकरी बंधू भगिनी सहभागी होते. सदर कार्यक्रम हा फार महत्वपूर्ण ठरला असून या विषयावरील आणखी कार्यक्रम आयोजित करण्यात यावेत असे यावेळी बऱ्याच शेतकऱ्यांनी सांगितले. यावेळी शेतकरी बांधवांनी विचारलेल्या विविध प्रश्नांची उत्तरे उपस्थित शास्त्रज्ञा मार्फत देण्यात आली. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन आणि आभार डॉ.बस्वराज पिसुरे यांनी केले.













****

कृषि विज्ञान केंद्र, पैठण रोड, छत्रपती संभाजीनगर द्वारे घेण्यात येणाऱ्या विविध कार्यक्रमांची माहिती मिळविण्यासाठी  आमच्या ब्लॉग तसेच फेसबुक पेजला  फॉलो करा तसेच आमच्या  युट्युब चॅनेल ला सबस्क्राईब करा....

केव्हीके,छत्रपती संभाजीनगर चे कार्यलयीन युट्युब चॅनेल : 

KVK Chhatrapati Sambhajinagar Youtube Channel

केव्हीके,छत्रपती संभाजीनगर चे कार्यलयीन फेसबुक पेज : 

KVK, Chhatrapati Sambhajinagar Facebook Account

No comments:

Post a Comment

पुरस्कार प्राप्त शेतकऱ्यांनी आपल्याला मिळालेल्या ज्ञानाचा उपयोग इतर शेतकऱ्यासाठी करावा-मा.डॉ.इन्द्र मणि

पुरस्कार प्राप्त शेतकऱ्यांनी आपल्याला मिळालेल्या ज्ञानाचा उपयोग इतर शेतकऱ्यासाठी करावा-मा.डॉ.इन्द्र मणि (दि.६ मार्च २०२६) वसंतराव नाईक मराठव...